Hodowla
O rasie
OWCZAREK ŚRODKOWOAZJATYCKI
Wzorzec FCI nr 335
Pochodzenie: Związek Radziecki (rejon Azji Centralnej)
Klasyfikacja FCI: Grupa 2 - Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła. Sekcja 2.2 - Molosy typu górskiego. Nie podlega próbom pracy.
Rys historyczny: Owczarki środkowoazjatyckie należą do jednych z najstarszych ras psów. Ich początków należy upatrywać ponad 4 tysiące lat temu. Wywodzą się z terenów rozciągniętych między Morzem Kaspijskim a Chinami i na południe od Uralu aż po Afganistan. Owczarki środkowoazjatyckie są potomkami tybetańskiego mastifa, czyli najstarszej tybetańskiej rasy psów stróżujących. Psy tej rasy były wykorzystywane głównie do pilnowania stad, obejścia i karawan. Życie w trudnych warunkach spowodowało ostrą selekcję naturalną tej rasy. Nieustanna walka z drapieżnikami wpłynęła zarówno na wygląd jak i charakter owczarków środkowoazjatyckich. To zwierzęta silne, nieustraszone i nie marnujące energii. Prace hodowlane nad tą rasą rozpoczęły się w latach trzydziestych XX wieku w byłym Związku Radzieckim.
Wrażenie ogólne: Owczarek środkowoazjatycki jest psem rosłym i harmonijnie zbudowanym. Tułów krzepki, dobrze umięśniony, szeroki i głęboki, mięśnie nie są wyraźnie zaznaczone. Istnieje duża różnica pomiędzy płciami. Samce są potężniejsze i odważniejsze od suk, mają większe głowy i wyraźniej zaznaczony kład. Owczarki środkowoazjatyckie pełną dojrzałość osiągają ok. trzeciego roku życia.
Zachowanie/temperament: Owczarki środkowoazjatyckie są pewne siebie, zrównoważone, dumne i niezależne. To odważne psy, które charakteryzują się dużą zdolnością do pracy, wytrzymałością i naturalnym instynktem terytorialnym. Kolejną ważną cechą jest brak lęku przed dużym drapieżnikiem.
Głowa: Masywna. Proporcjonalna do całości. Jej kształt jest zbliżony do prostokąta, zarówno przy oglądaniu z góry, jak i z boku.
Mózgoczaszka: Głęboka, długa i płaska. Czoło płaskie. Guz potyliczny wydatny, ale ze względu na mocno rozwinięte mięśnie słabo widoczny. Łuki nadoczodołowe umiarkowanie zaznaczone.
Stop: Umiarkowany.
Trzewioczaszka:
Nos: Duży, dobrze rozwinięty, ale nie wystający poza obrys kufy. Czarny, ale u psów białych i płowych może być jaśniejszy.
Kufa: Średniej długości, tępa, oglądana z góry i z boku jest niemal prostokątna, tylko nieznacznie zwęża się w kierunku nosa, głęboka, pojemna, dobrze wypełniona pod oczami. Grzbiet nosa szeroki, prosty, niekiedy nieznacznie opadający. Wyraźny podbródek.
Wargi: Grube, przy zamkniętym pysku górna ściśle zakrywa dolną. Pożądana pełna, czarna pigmentacja warg.
Uzębienie: Szczeki mocne i szerokie, zęby duże, białe, rozstawione blisko siebie, w liczbie 42. Siekacze w jednej linii. Zgryz nożycowy, ale dopuszczalny także cęgowy i odwrócony nożycowy. Kły szeroko rozstawione. Uszkodzenia zębów, o ile nie zmieniają zgryzu, są bez znaczenia.
Policzki: Kości policzkowe długie, dobrze rozwinięte, ale nie aż tak, aby zmieniały prostokątny obrys głowy.
Oczy: Średniej wielkości, umiarkowanie głęboko osadzone, owalne, szeroko rozstawione, spojrzenie skierowane na wprost. Barwa oka od ciemno brązowej do orzechowej, pożądana ciemna. Powieki grube, pożądane, aby dolna nie była zbyt luźna. Trzecia powieka niewidoczna. Bez względu na maść powieki powinny być czarne, pożądana pełna pigmentacja.
Uszy: Średniej wielkości, trójkątne, grube, nisko osadzone, wiszące. Niższa krawędź nasady ucha na wysokości oka albo nieco niżej. Krótkie cięcie uszu praktykowane w kraju pochodzenia i tam, gdzie nie jest to zabronione.
SZYJA: Średniej długości, bardzo mocna, na przekroju owalna, dobrze umięśniona, nisko osadzona. Podgardle jest charakterystyczną cechą rasy.
TUŁÓW:
Linia górna: Harmonijna i mocna. W postawie musi zachowywać typowy przebieg.
Kłąb: Wyraźny, zwłaszcza u samców, umięśniony, długi i wysoki, z wyraźnym przejściem do grzbietu.
Grzbiet: Prosty, szeroki, dobrze umięśniony; długość samego grzbietu wynosi około ˝ odległości od kłębu do nasady ogona.
Lędźwie: krótkie, szerokie, lekko wysklepione.
Zad: Średniej długości, szeroki, dobrze umięśniony, lekko opadający do nasady ogona. Wysokość w kłębie o 1-2 cm większa od wysokości w zadzie.
Klatka piersiowa: Głęboka, szeroka, dobrze rozbudowana i długa, rozszerzająca się ku tyłowi. Żebra długie. Dołem sięga łokcia lub nieco poniżej. Przedpiersie trochę zaznaczone na wysokości stawu barkowego.
Brzuch i linia dolna: Brzuch umiarkowanie podciągnięty.
OGON: Gruby u nasady i dość wysoko osadzony, w naturalnej postaci szablasty albo luźno zakręcony na ostatniej jednej trzeciej długości. Przy pobudzeniu wznosi się na wysokość grzbietu lub trochę wyżej, w spoczynku obwisły. W kraju pochodzenia i tam, gdzie nie jest to zabronione, cięty. To, czy ogon jest cięty, czy nie, nie ma wpływu na ocenę.
Kończyny przednie:
Wygląd ogólny: Proste, o mocnym kośćcu, oglądane z przodu równoległe i niezbyt blisko siebie ustawione. Przedramiona, oglądane z boku, proste.
Łopatka: Długa, skośnie ustawiona, kąt w stawie barkowym około 100°. Dobrze umięśniona.
Ramię: Ukośne, długie i mocne.
Łokcie: Przylegające, nie wykręcone na zewnątrz ani do wewnątrz.
Przedramię: Proste, długie, na przekroju owalne, o bardzo mocnym kośćcu.
Śródręcze: Średniej długości, szerokie, mocne i pionowe.
Łapy: Duże, zaokrąglone, palce wysklepione, opuszki duże i grube, pazury dowolnej barwy.
Kończyny tylne:
Wygląd ogólny: Oglądane z tyłu są proste i ustawione równolegle, nieco szerzej od przednich.
Udo: Szerokie, mocno umięśnione. Średniej długości.
Kolano: Nie wykręcone na zewnątrz ani do wewnątrz, umiarkowanie kątowane.
Podudzie: Niemal tej samej długości, co udo.Śródstopie: Bardzo mocne, średniej długości, pionowe, bez wilczych pazurów.
Łapy: Duże, zaokrąglone, palce wysklepione, opuszki duże i grube, pazury dowolnej barwy.
CHODY:
Harmonijne i elastyczne. W kłusie swobodny wykrok kończyn przednich i mocna akcja tylnych. Grzbiet w ruchu prosty, wszystkie stawy pracują bez wysiłku. Kątowanie kończyn jest głębsze w ruchu, niż w postawie.
SKÓRA:
Gruba, na tyle elastyczna i luźna, aby ochraniała przed zranieniem w walkach z drapieżnikami.
SZATA:
Sierść: Gęsta, twarda, prosta, z obfitym podszerstkiem. Na głowie i przednich stronach nóg krótka i gęsta. Na kłębie włos często dłuższy. Włos okrywowy może być krótki lub dłuższy, w zależności od jego długości wyróżnia się dwie odmiany: o włosie krótkim (3-5 cm), jednakowym na całym ciele, i dłuższym (7-10 cm), tworzącym kryzę, pióra za uszami, na ogonie i tylnych stronach kończyn przednich, oraz portki.
Maść: Dowolna, z wyjątkiem genetycznie błękitnej lub czekoladowej we wszelkich kombinacjach oraz płaszczowej czarno rudej.
WIELKOŚĆ I WAGA:
Wysokość w kłębie:
Psy: nie mniej jak 70 cm.
Suki: nie mniej jak 65 cm.
Pożądana duża, ale nie kosztem proporcjonalnej budowy.
Waga:
Psy: nie mniej jak 50 kg.
Suki: nie mniej jak 40 kg.
WADY:
Wszelkie odstępstwa od powyższego wzorca powinny być traktowane jako wady i oceniane w zależności od ich stopnia oraz wpływu na zdrowie, sprawność i dobre samopoczucie psa.
- Nieznaczne odstępstwa od typu rasowego.
- Suki w samczym typie.
- Okrągła czaszka, wąska kufa i żuchwa, mały nos.
- Oczy osadzone skośnie lub blisko siebie, obwisłe powieki.
- Uszy wysoko osadzone.
- Wargi cienkie lub luźno wiszące.
- Wysoki lub trochę zbyt krótki zad.
- Wąski front.
- Przesadne kątowanie tyłu.
- Płaskie łapy i długie palce.
- Akcja przodu wysoka (hackney), ruch trochę niezbalansowany.
- Bardzo krótka sierść.
WADY DUŻE:
- Nerwowość
- Znaczne odstępstwa od typu rasowego i konstytucji.
- Wysokonożność, lekki kościec, słabe umięśnienie.
- Oczy jasne lub wyłupiaste.
- Spadzista linia górna.
- Zad wyraźnie wyższy od kłębu.
- Zad wąski, krótki i ścięty.
- Ogon z natury krótki lub zdeformowany.
- Zbyt długie lub miękkie śródręcze.
- Kończyny tylne mocno podstawione pod tułów.
- Wzrost mniejszy o 2 cm od minimalnego.
WADY DYSKWALIFIKUJĄCE:
- Agresja lub wyraźna lękliwość.
- Każdy pies, zdradzający wyraźne deformacje budowy lub zaburzenia charakteru powinien być zdyskwalifikowany.
- Nadpobudliwość, strachliwość.
- Tyłozgryz lub wyraźny przodozgryz.
- Psy w suczym typie.
- Oczy różnobarwne, niebieskie lub zielone, zez.
- Luźne stawy
- Maść płowa z wyraźnym czarnym płaszczem.
- Sierść kędzierzawa lub miękka.
- Rozchwiane chody.
UWAGA:
Samce powinny mieć dwa normalnie wykształcone jądra w pełni wyczuwalne w mosznie.